Bà bầu mang thai 3 tháng đầu nên ăn gì và kiêng gì?

0

Ba tháng đầu thai kỳ là khoảng thời gian nhạy cảm nhất do thai nhi đang trong quá trình hình thành đầu tiên. Mẹ bầu cần phải hết sức cẩn trọng trong chế độ ăn uống, dinh dưỡng của mình.

1. Ba tháng đầu thai kỳ mẹ nên ăn gì?

Tam cá nguyệt thứ nhất bà bầu không cần ăn quá nhiều nhưng phải đảm bảo đủ dưỡng chất cho thai nhi phát triển. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo mẹ nên bổ sung thêm khoảng 300 calories mỗi ngày để có thể tăng thêm từ 1 đến 2,5 kg trong thời gian này.

Các mẹ nên bổ sung các loại thực phẩm sau đây trong 3 tháng đầu tiên:

Thịt đỏ

Thịt bò và thịt lợn nạc là những thực phẩm chứa lượng sắt khổng lồ. Bổ sung những loại thịt đỏ này trong thực đơn ăn uống sẽ giúp bà bầu bổ sung máu, tránh tình trạng thiếu máu. Ngoài ra trong thịt bò còn có nhiều protein, B6, B12, kẽm rất cần thiết cho sự phát triển của thai nhi, đặc biệt là quá trình phát triển của não bộ.

Bà bầu ăn thịt bò còn giúp giữ ổn định lượng đường trong máu, tăng cường sức đề kháng tốt, tránh bệnh tật, tránh nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, khi ăn thịt bò các bà bầu nên chọn loại thịt bò nạc, ăn điều độ để tránh tình trạng dư thừa cholesterol trong máu. Đồng thời cần tuyệt đối tránh các món làm bằng thịt tái sống hoặc thịt bò khô với gia vị cay nóng.

Thịt đỏ chứa nhiều chất dinh dưỡng tốt cho mẹ bầu trong 3 tháng đầu tiên

Thịt đỏ chứa nhiều chất dinh dưỡng tốt cho mẹ bầu trong 3 tháng đầu tiên

Thịt gia cầm

Thịt gà chứa nhiều sắt

Thịt gà chứa nhiều sắt

Thịt gà chứa lượng chất sắt giúp tạo ra tế bào máu đỏ và giúp cơ thể bà bầu có đủ oxy. Ngoài ra trong thịt gà, thịt vịt còn có hàm lượng canxi, phốt pho, sắt, vitamin A, B1, B2, D, E hơn hẳn các loại thịt khác như thịt bò, thịt dê… Đây là nguồn năng lượng cần và đủ để bà bầu bồi bổ cơ thể và chăm sóc bé yêu trong bụng.

Một số món ăn bổ dưỡng cho mẹ bầu có thể chế biến từ thịt gà, thịt vịt là: canh gà hầm sen, gà tần thuốc bắc, cháo vịt đậu xanh…

Rau có màu xanh đậm

Rau lá xanh thẫm nói chung chứa rất nhiều axit folic – đây chính là dưỡng chất quan trọng cho ống thần kinh của bé, chống lại khiếm khuyết và dị tật bẩm sinh ở trẻ, ngăn ngừa sự mệt mỏi khi mang thai. Bà bầu cần bổ sung axit folic ngày từ trước khi mang thai và đặc biệt 3 tháng đầu thai kỳ.

Một số loại rau xanh đậm bà bầu cần bổ sung vào danh sách thực đơn hàng ngày của mình là rau bina, rau diếp cá, rau cải xoăn và súp lơ xanh…

Trứng

Trứng là thực phẩm rất dồi dào protein. Ngoài protein, trong trứng chứa nhiều canxi, vitamin D, Omega- 3,… rất tốt cho sự phát triển xương, thị giác và trí não của thai nhi. Nghiên cứu khoa học cho biết, ăn trứng gà đầy đủ khi mang thai giúp thai nhi có làn da trắng hồng.

Một quả trứng gà (hoặc vịt) cung cấp khoảng 13 vitamin và khoáng chất cho cơ thể. Đây là thực phẩm có thể bổ sung dưỡng chất trong suốt thai kỳ. Tuy nhiên bầu chỉ nên ăn điều độ trứng gà từ 3-4 quả trứng mỗi tuần. Trứng ngỗng cũng là nguồn thực phẩm bổ dưỡng, nhưng lại quá nhiều năng lượng và chất béo, do đó, bà bầu nên hạn chế ăn để tránh tình trạng thừa cân trong thai kỳ nhé!

Cá hồi

Cá hồi là một trong những loại cá an toàn và rất giàu chất dinh dưỡng cho bà bầu trong thai kỳ, nhất là 3 tháng đầu.

Trong cá hồi có chứa axit béo không no DHA, rất tốt cho sự phát triển trí não của thai nhi. Nguồn DHA trong cá hồi cao hơn rất nhiều so với nguồn DHA chứa trong các loại sữa dinh dưỡng cho bà bầu, có thể giúp cải thiện tâm trạng. Bên cạnh đó, trong cá hồi còn chứa rất nhiều chất dinh dưỡng như: vitamin D, vitamin B12, vitamin B, vitamin A, vitamin B6; các nguyên tố vi chất như canxi, kali, sắt, phốt pho, kẽm, đồng, magie và nhóm axit amin như: thiamin, niacin, riboflavin, pantothenic. Vì vậy cung cấp dinh dưỡng cho bà bầu từ cá hồi là một lựa chọn rất chính xác.

Mẹ nên ăn cá hồi với mức vừa đủ

Mẹ nên ăn cá hồi với mức vừa đủ

Tuy nhiên, các bà bầu cũng chỉ nên ăn khoảng 350 gam cá hồi mỗi tuần vì mặc dù cá hồi có ít hàm lượng thuỷ ngân, an toàn hơn các loại cá khác nhưng nếu ăn hằng ngày có thể tích tụ một lượng lớn thuỷ ngân trong cơ thể và gây hại cho em bé.

Măng tây

Măng tây được xem là loại rau thần dược bởi măng tây chứa rất nhiều chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe bà bầu và thai nhi, tiêu biểu là chất xơ, đạm, glucid, các vitamin K, C, A, pyridoxine (B6), riboflavin (B2), thiamin (B1)…

 Đặc biệt trong măng tây có chứa lượng axit folic rất lớn, cứ 180g măng tây có chứa đến 268mg axit folic, chiếm 67% lượng folate cơ thể thai phụ cần mỗi ngày. Theo một nghiên cứu cho thấy, những phụ nữ trước khi mang thai và trong thời kỳ 3 tháng đầu mang thai ăn khoảng 400 mg axit folic mỗi ngày có thể làm giảm đến 70% các nguy cơ khuyết tật liên quan đến ống thần kinh ở trẻ sơ sinh, ngăn ngừa được bệnh đục thủy tinh tế, giữ cho đôi mắt trẻ luôn sáng và khỏe mạnh.

Chính vì vậy, bà bầu nhớ bổ sung măng tây vào các bữa ăn của mình để ngăn ngừa dị tật bẩm sinh ở trẻ gây ra nha.

Các loại hạt

Các loại hạt tốt cho sự phát triển của thai nhi

Các loại hạt tốt cho sự phát triển của thai nhi

Hạnh nhân, hạt bí, hướng dương, óc chó, đậu phộng… là những thực phẩm dồi dào chất sắt giúp ngăn ngừa tình trạng thiếu máu ở bà bầu khi mang thai. Ngoài ra các loại hạt này cũng chứa nhiều axit béo omega-3 rất tốt cho sự phát triển não bộ của thai nhi trong giai đoạn 3 tháng đầu. Vì vậy bà bầu đừng bỏ qua các loại hạt kể trên nhé.

Để biết rõ hơn về cách loại hạt tốt cho mẹ bầu cũng như công dụng của chúng mời bạn tham khảo bài viết sau: Bà bầu nên ăn hạt gì để tốt cho sự phát triển của thai nhi?

Họ hàng nhà đậu

Các loại đậu như đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen, đậu trắng… là sự lựa chọn tốt cho bà bầu.

Hầu hết các loại đậu này đều chứa protein, chất béo, khoáng chất, canxi, sắt, kẽm, beta-carotin, vitamin B1, B2, B1. Trong các loại đậu cũng chứa hàm lượng lớn vitamin K, đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển hệ thần kinh trung ương, sức khỏe xương cũng như hệ cơ bắp của thai nhi.

Sữa và các chế phẩm từ sữa

Trong sữa và các chế phẩm từ sữa rất dồi dào canxi, đây là dưỡng chất vô cùng quan trọng giúp xương, răng và cơ bắp của thai nhi phát triển tốt nhất. Bổ sung đủ canxi cũng ngăn ngừa nguy cơ loãng xương ở bà bầu trong và sau khi sinh.

Sữa chua cũng rất có ích cho bà bầu. Các loại vi khuẩn có lợi trong sữa chua giúp bà bầu chống lại các vi khuẩn có hại gây bệnh nhiễm trùng, giúp tăng cường khả năng miễn dịch và hấp thụ các chất dinh dưỡng trong cơ thể trở lên dễ dàng hơn. Vi khuẩn có lợi probiotic trong sữa chua cũng có tác dụng xua tan mệt mỏi và giúp bà bầu giảm bớt khó chịu, tinh thần hưng phấn hơn. Lưu ý bà bầu nên sử dụng sữa và các chế phẩm từ sữa đã qua tiệt trùng để đảm bảo sức khỏe của mình nhé.

Các loại quả giàu vitamin C

Các loại quả như cam, chanh, quýt, bưởi, mận, xoài… không chỉ có tác dụng làm sạch miệng, kích thích khẩu vị của bà bầu, mà trong các loại hoa quả này còn chứa rất nhiều vitamin và khoáng chất tự nhiên như vitamin A, C, thiamin, niacin, canxi, folate, phốt pho, magiê, đồng, mangan, vitamin B6, riboflavin… giúp tăng cường mạch máu, ngăn ngừa xuất huyết bên trong, đồng thời có vai trò lớn trong việc duy trì huyết áp ổn định khi mang thai, phòng ngừa cảm lạnh, tăng cường sức đề kháng cho mẹ bầu rất hiệu quả.

2. Ba tháng đầu thai kỳ nên kiêng ăn gì?

Tháng thứ nhất

Tháng đầu của thai kỳ được tính từ ngày đầu tiên của chu kỳ kinh cuối. Đây là giai đoạn kéo dài từ khi trứng chuẩn bị rụng cho đến khi kết thúc tuần thứ 4. Đây là lúc phôi thai trải qua những bước phát triển quan trọng nhất! Những thực phẩm bà bầu không nên ăn trong tháng đầu mang thai bao gồm:

  • Thực phẩm gây co thắt dạ con: Cam thảo, dứa, đu đủ xanh là các loại thực phẩm gây co thắt dạ con cần tránh. Bởi trong tam cá nguyệt đầu tiên, tình trạng thai nhi chưa ổn định nên các cơn co thắt tử cung rất dễ gây sảy thai.
  • Các loại cá chứa nhiều thủy ngân: Thủy ngân có nhiều trong cá ngừ xanh, cá kiếm, cá orange roughy (trông gần giống cá hồng biển), cá thu, lươn vàng, trứng cá tầm muối. Thủy ngân ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển hệ thần kinh của thai nhi.
  • Phô mai mềm: Một số loại phô mai mềm như Bergader, Bleu d’Auvergne, thường được làm từ sữa chưa qua tiệt trùng và có thể chứa vi khuẩn Listeria monocytogenes gây bệnh cho mẹ và làm sảy thai.

Tháng thứ hai thai kỳ

Ngoài danh sách kể trên, trong tháng thứ hai này, bà bầu cũng nên kiêng khem thêm một vài món gây hại cho sức khỏe như:

  • Pate: Pate có thể chứa vi khuẩn Listeria gây hại cho sức khỏe của thai nhi.
  • Gan: Gan động vật là thực phẩm chứa rất nhiều cholesterol không tốt cho tim mạch và huyết áp. Ngoài ra, đây cũng là thực phẩm chứa rất nhiều vitamin A vượt ngưỡng an toàn cho bà bầu. Dung nạp vitamin A vượt ngưỡng trong giai đoạn này có thể để lại hậu quả nghiêm trọng, đó là gây dị tật cho thai nhi.
  • Sữa tươi chưa tiệt trùng: Tươi không có nghĩa  là sạch! Trong các loại sữa chưa tiệt trùng có thể chứa các loại vi khuẩn có hại và các mầm bệnh gây nguy hiểm cho sức khỏe của mẹ và phôi thai.
  • Đồ uống có cồn: Rượu, bia và các loại đồ uống có cồn không những làm hại lá gan của mẹ mà còn khiến phôi thai đối diện với nguy cơ dị tật cao.
  • Trứng chưa nấu chín: Bạn nên tạm ngừng ăn những món trứng ốp la, lòng đào ưa thích. Trong trứng sống cũng có thể chứa vi khuẩn salmonella nguy hiểm cho sự phát triển của phôi thai.
  • Xúc xích, thịt hun khói, giăm bông, nem chua: Nếu có ý định ăn những món này thì bạn cần nấu chín chúng cẩn thận. Tất cả các loại thịt chế biến này đều làm từ nguyên liệu tươi sống và có thể chứa các vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm.
Mẹ không nên ăn các loại xúc xích, thịt hun khói

Mẹ không nên ăn các loại xúc xích, thịt hun khói

Tháng thứ ba

Tháng thứ ba này đánh dấu sự có mặt của tất cả các cơ quan cần thiết cho bé. Đây cũng là tháng cuối cùng của chu kỳ 3 tháng đầu tiên.

Để bắt đầu cho một cuộc phát triển đầy tính bứt phá trong thời gian tới, bạn cần tập trung vào những chọn lựa có lợi cho sức khỏe của bản thân và thai nhi. Đó là những món giàu dinh dưỡng, giàu năng lượng. Đồng thời với quá trình này, hãy hạn chế hoặc loại khỏi thực đơn những món như:

  • Thức ăn nhanh: Hamburger, pizza, gà rán, khoai tây rán… và rất nhiều loại thực phẩm ăn nhanh (fast food) chứa đầy chất béo bão hòa và những gốc tự do có hai. Chúng đã trải qua chế biến với nhiệt độ lớn khiến lượng dưỡng chất có lợi không còn lại bao nhiêu.
  • Đồ ăn đóng hộp: Những món đóng hộp thường chứa rất nhiều muối và gia vị, chúng dễ gây áp lực lên thận và khiến bạn dễ bị huyết áp cao. Khi bạn mang thai, tất cả các cơ quan trong cơ thể đều đang làm việc hết công suất và không nên tạo thêm áp lực cho chúng. Ngoài ra, tình trạng cao huyết áp sẽ khiến thai nhi không nhận đủ chất dinh dưỡng.

Những loại rau bà bầu không nên ăn

Rau xanh là thực phẩm không thể thiếu trong khẩu phần ăn của bà bầu.Thế nhưng mỗi loại rau đều có mặt lợi và mặt hại riêng của chúng. Có những loại rau tuyệt đối không ăn trong 3 tháng đầu thai kỳ. Đó là

  • Rau sam: Đây là lại rau tối kỵ với các phụ nữ khi mang thai, nhất là vào 3 tháng đầu vì theo thực tiễn lâm sàng cho thấy rau sam mang tính hàn cao nên sẽ khiến co cơ trơn tử cung, làm tử cung co bóp quá đà dẫn đến nguy cơ sảy thai cao.
  • Rau răm: Trong rau răm có chứa các chất làm cho cơ thể bà bầu mất máu dẫn đến việc co bóp tử cung. Nghiêm trọng hơn nếu ăn quá nhiều có thể khiến bị sảy thai hoặc làm cho thai nhi phát triển không bình thường.
  • Rau ngót: Tuy chứa rất nhiều vitamin tốt cho sức khỏe bà bầu nhưng rau ngót cũng chứa chất Papaverin – một chất độc được tìm thấy rất nhiều trong cây thuốc phiện. Ăn nhiều rau ngót khiến cơ tử cung của co thắt nhiều dẫn đến nguy cơ sảy thai cao.
  • Ngải cứu: Ngải cứu có thể xem là một vị thuốc nam nhằm an thai, điều hòa khí huyết cho bà bầu nhưng việc lạm dụng quá nhiều ngải cứu cũng có khả năng gây sảy thai.
  • Chùm ngây: Loại hormone alpha-sitosterol có trong rau chùm ngây là cực độc với bà bầu. Ăn thường xuyên trong 3 tháng đầu thai kỳ bào thai dễ bất ổn và rất khó giữ lại sự sống cho em bé.

Bà bầu không nên ăn quả gì?

Có một số loại trái cây và thực phẩm trong suốt quá trình mang thai mẹ không nên chạm tới để đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh:

  • Đu đủ xanh: Trong đu đủ chưa chín có rất nhiều chất latex. Đây là một chất làm co thắt tử cung và có thể dẫn đến sảy thai hoặc sinh non. Các enzyme trong đu đủ xanh không chỉ có nguy cơ gây sảy thai, nó cũng không tốt cho sự phát triển của thai nhi.
  • Quả nhãn: Theo các tài liệu của Đông y lại không nên ăn nhãn. Bà bầu thường có triệu chứng nóng trong và xuất hiện hiện tượng táo bón. Ăn nhãn nhiều càng làm 2 triệu chứng này trở nên nghiêm trọng hơn. Với những mẹ có thể trạng nhạy cảm hoặc có triệu chứng dọa sảy thai càng cần tránh xa nhãn trong suốt 40 tuần thai.
  • Quả thơm: Theo các nhà khoa học cho biết, thơm có chứa chất Bromelain có tác dụng làm mềm tử cung, kích thích co bóp tử cung. Đặc biệt khi thơm còn xanh thì tỉ lệ chất Bromelain là rất cao việc ăn dứa có thể gây sảy thai.
  • Dưa hấu: Ăn dưa hấu lạnh dễ khiến bà bầu bị đau bụng và tiêu chảy.

3. Những lưu ý về dinh dưỡng trong 3 tháng đầu thai kỳ

Bên cạnh việc biết chế độ dinh dưỡng đúng đủ cho bà bầu 3 tháng bầu, thì cần chú ý thêm một số điều trong dinh dưỡng thời gian này:

  • Ăn chia thành nhiều bữa nhỏ
  • Không nên ăn quá nhiều, quá no
  • Lựa chọn các thực phẩm dễ ăn, dễ tiêu hóa, ăn tinh bột kết hợp protein từ thịt, kết hợp uống sữa ít béo, ít đường vào các buổi sáng tối, hoặc các chế phẩm từ sữa.
  • Uống nước giữa các bữa ăn để tiêu hóa tốt hơn, không nên uống nước trong bữa ăn.
  • Tránh thực phẩm khó tiêu, nhiều chất béo để hạn chế tình trạng nghén.
  • Tuyệt đối không ăn các thực phẩm chưa nấu chín, tái, trứng sống…
  • Ăn nhẹ các bữa giàu cacbonhydrat khoảng 15-20 phút trước khi ra khỏi giường như bánh quy mặn, các loại hạt, ngũ cốc, trái cây sấy khô ít đường.
  • Giảm các loại đồ ăn vặt nhiều calo, ít dinh dưỡng như đồ ngọt, đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn.
  • Uống ít nhất 8 cốc nước mỗi ngày, hoặc bổ sung thêm từ trái cây tươi, canh, súp trong các bữa ăn.

Một chế độ ăn uống đủ dinh dưỡng, sạch sẽ và an toàn chú trọng vào 3 tháng đầu tiên là điều không thể thiếu trong cẩm nang làm mẹ của bất cứ người phụ nữ nào. Chúc các mẹ và em bé luôn khỏe mạnh và bình an!

Có thể mẹ quan tâm: Cách nấu cháo đậu xanh hạt sen tốt cho mẹ bầu

Share.

Comments are closed.