Cơ thể phụ nữ sau khi mang thai biến đôi thế nào? (P3)

0

Khi xảy ra hiện tượng co rút cơ bắp, duỗi thẳng chân ra, co rút sẽ nhanh chóng biến mất. Phụ nữ mang thai cần nghỉ ngơi, mùa đông phải luôn giữ ấm, chú ý hấp thu đủ canxi từ thức ăn.

Những biến đổi của cơ thể phụ nữ sau khi mang thai (Phần 3)

12. Chuột rút:

Đây là hiện tượng bắp thịt co rút và đau đột ngột. Có một số phụ nữ thường xuyên bị chuột rút khi ở kì giữa thai nghén, đây có thể là do người mẹ không hấp thu đủ chất canxi, không thỏa mãn được nhu cầu phát triển của thai nhi, cũng có thể do người mẹ bị lạnh hoặc quá mệt.

Tất cả những chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của thai nhi đều được cung cấp từ người mẹ thông qua máu. Canxi là chất chuẩn bị cho sự phát triển xương của thai nhi, thai nhi càng lớn, nhu cầu về canxi càng nhiều, sẽ càng hấp thu canxi từ máu của người mẹ.

Ngoài ra, ở thời kì cuối thai nghén, cơ thể người mẹ cũng cần dự trữ một lượng canxi để chuẩn bị cho việc tiết sữa sau này. Theo nghiên cứu, sau khi mang thai tháng thứ 7, mỗi tháng cần dự trữ 20 – 30mg canxi.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, mỗi ngày, phụ nữ mang thai nên hấp thu khoảng 1500mg canxi mỗi tháng, mà theo thói quen ăn uống của chúng ta thì mỗi tháng nhìn chung chỉ hấp thu được 400mg canxi, có thể thấy còn xa mới đạt tiêu chuẩn của chuyên gia.

Sau khi mang thai, nếu phụ nữ không hấp thu đủ canxi qua thức ăn, khiến không thể bổ sung đủ canxi cho sự phát triển của thai nhi, thì thai nhi sẽ tự động hấp thu canxi từ trong xương và răng của người mẹ, cuối cùng, khiến hàm lượng canxi trong máu giảm. Tới một mức độ nhất định nào đó khiến tính mẫn cảm của hệ thống thần kinh đối với kích tố tăng cao, dẫn tới hiện tượng co rút cơ bắp.

Khi xảy ra hiện tượng co rút cơ bắp, duỗi thẳng chân ra, co rút sẽ nhanh chóng biến mất. Phụ nữ mang thai cần nghỉ ngơi, mùa đông phải luôn giữ ấm, chú ý hấp thu đủ canxi từ thức ăn.

Phụ nữ mang thai có thể chọn một số thức ăn có chứa canxi phong phú, như sữa, tôm, mộc nhĩ, rong biển, đậu đỗ, đậu phụ, hạt dưa (rang), bí đao, cần tây,… Có một số loại rau như hành, măng, cải bó xôi,… mặc dù hàm lượng canxi nhiều nhưng lại chứa nhiều axit oxalic, axit oxalic kết hợp với canxi sẽ trở thành canxi oxalic không tan, cơ thể người khó hấp thu.

Do vậy, phụ nữ mang thai nên ăn ít loại rau này. Nếu thích ăn, có thể trần qua nước sôi, để một phần axit oxatic hòa tan bớt trong nước, rồi hãy chế biến. Ngoài ra, thêm dấm trong khi nấu cũng có lợi cho việc dung giải chất canxi trong thức ăn, có lợi cho việc hấp thu của cơ thể con người.

Khi ninh xương, cho thêm dấm có thể khiến canxi trong xương hòa tan vào canh, điều này rất tốt. Vào mùa và trong hoàn cảnh không có thức ăn giầu canxi thì có thể khắc phục bằng cách uống thuốc bổ sung canxi như: Canxi lactic, canxi cacbonic, canxi gluco.

13. Rụng tóc:

Hiện tượng rụng tóc thường xảy ra ở phụ nữ mang thai, đặc biệt vào buổi sáng sớm, khi chải đầu, tóc thường rụng rất nhiều hơn bình thường. Một số địa phương cấm kị phụ nữ mang thai tắm gội.

Kì thực, làm vậy là trái khoa học. Sau khi mang thai, chức năng bài tiết tuyến nhờn của cơ thể tăng cường, da đầu tiết ra nhiều dầu, nên đầu nhanh chóng bị bẩn.

Lười tắm rửa do “nghén” hoặc cơ thể “cồng kềnh”, mất cân bằng về dinh dưỡng trong thời kì thai nghén, không đủ dinh dưỡng cũng sẽ xảy ra hiện tượng rụng tóc.

Do vậy, phụ nữ mang thai cần thường xuyên tắm gội, chăm sóc tóc, cũng có thể cắt tóc ngắn một chút để thuận lợi cho việc chải đầu. Khi chải đầu, phải hết sức nhẹ nhàng để hạn chế làm tóc rụng. Thông thường, dù tóc có rụng nhiều hơn bình thường trong thời kì mang thai thì cũng sẽ không bị hói đầu, vậy nên không cần quá lo lắng.

14. Phồng tĩnh mạch:

Huyết quản tĩnh mạch trên da nổi màu xanh, ngoằn ngoèo giống như giun bò, chính là phồng tĩnh mạch. Khi phụ nữ mang thai, phồng tĩnh mạch thường xảy ra ở phần chân và bộ phận sinh dục ngoài, hơn nữa liên tục tăng theo tuần thai.

Phồng tĩnh mạch ở chân chủ yếu xảy ra ở tĩnh mạch ẩn sâu và tĩnh mạch ẩn ngoài dưới lớp da của chân. Phồng tĩnh mạch thường kèm theo khó chịu trong người như: cảm thấy nặng nề, bức bối, phù nề, đau đớn, co giật, bộ phận sinh dục có thể sưng đỏ. Nếu đứng nhiều, mệt mỏi, thời tiết nóng nực thì càng khó chịu, vào lúc chập tối bệnh càng nghiêm trọng.

Nguyên nhân xảy ra hiện tượng phồng tĩnh mạch ở phụ nữ mang thai chủ yếu có hai loại sau:

Thứ nhất, dung lượng máu xung quanh bộ phận sinh dục nữ khi mang thai tăng nhiều, đã làm thay đổi tỉ lệ máu từ các tĩnh mạch nhỏ đổ về tĩnh mạch lớn, gây ảnh hưởng tới sự hồi lưu của máu tĩnh mạch ở chân và âm bộ;

Thứ 2, tử cung to ra, ép vào huyết quản khoang chậu, gây trở ngại cho sự hồi lưu của máu tĩnh mạch ở chân và âm bộ ở phần thấp nhất của bụng.

Các chuyên gia y tế còn cho rằng: Trong thời kì mang thai, hoàng thể và nhau thai sản sinh ra lượng lớn hormon nữ, khiến nồng độ hormon nữ trong máu tăng cao, khiến thành tĩnh mạch trương lớn, đây cũng là nguyên nhân gây ra hiện tượng phồng tĩnh mạch. Phồng tĩnh mạch không chỉ xuất hiện ở chân và cơ quan sinh dục ngoài, mà còn có thể xuất hiện ở bụng và vú, thông thường, sau khi sinh, áp lực đã được giảm bớt, phồng tĩnh mạch tự khắc sẽ hết.

Hiện nay, phương pháp chữa trị đối với phồng tĩnh mạch ở bộ phận sinh dục ngoài chủ yếu là chăm sóc bộ phận sinh dục như: Chườm đá vào bộ phận sinh dục hoặc ngồi vào trong chậu nước lạnh, làm vậy có thể khiến huyết quản tĩnh mạch đang trương phồng thu nhỏ lại, hiện tượng phồng sẽ giảm bớt hoặc mất hẳn; Có thể bôi kem kẽm oxi hóa lên bộ phận sinh dục (rắc thêm một ít phấn rôm), giúp cho huyết quản tĩnh mạch ở bộ phận sinh dục thu nhỏ lại.

Giữ vệ sinh trong thời gian mang thai là biện pháp tốt nhất để phòng bệnh phồng tĩnh mạch bộ phận sinh dục ngoài. Sau khi mang thai, người phụ nữ cần chú ý không đứng quá lâu, sau khi sinh càng phải chú ý hơn nữa. Những phụ nữ làm những công việc đòi hỏi phải đứng nhiều cần chú ý nghỉ ngơi. Nếu điều kiện cho phép, tốt nhất nên tạm thời xin được chuyển sang làm công việc khác thích hợp hơn. Ngoài ra, còn cần tránh đi tất và mặc quần quá chật, nên hạn chế quan hệ tình dục.

Có thể chọn những biện pháp nhằm đề phòng và làm giảm bớt hiện tượng phồng tĩnh mạch:

(1) Tạo dựng thói quen mỗi ngày đi bộ 30 phút, đi giầy thoải mái, tránh đi giầy cao gót, bốt. Sau khi tan ca, đi chân không hoặc đi dép lê để máu được lưu thông, đồng thời vận động cơ bắp.

(2) Khi ngủ trưa hoặc ngủ tối kê cao chân một chút, khoảng 30 cm.

(3) Cố gắng giảm bớt những nhân tố gây áp lực cho bụng, như bị ho, táo bón,… Tích cực chữa trị để đảm bảo nhuận tràng, không nên ngồi xổm lâu khi đi vệ sinh.

(4) Tránh sử dụng những vật có thể chèn ép huyết quản, ví như tất hoặc ủng quá chật, cấm không xoa bóp mạnh chân.

(5) Phụ nữ mang thai có hiện tượng phồng tĩnh mạch nên tránh tới gần chỗ nóng, như lò sưởi, bếp lửa, bởi vì hơi nóng có thể khiến huyết quản dãn ra. Ngoài ra, cấm không tắm nắng.

(6) Tránh tắm nước quá lạnh hoặc quá nóng, tắm bằng nước ấm là tốt nhất.

(7) Hạn chế ăn những thức ăn có chứa nhiều mỡ, thức ăn mặn hoặc có chứa đường.

15. Da mẩn ngứa:

Da mẩn ngứa là một triệu chứng thường gặp trong thời kì mang thai, dễ xảy ra nhất ở phần ngực, phần bụng và phần chân. Mức độ mẩn ngứa khác nhau, bị nặng có thể khiến phụ nữ mang thai đứng ngồi không yên, bứt rứt khó chịu.

Nhân tố tinh thần có quan hệ tương đối mật thiết với sự mẩn ngứa, ban ngày, làm việc bận rộn, sức chú ý phân tán, không cảm thấy ngứa hoặc chỉ thấy hơi ngứa; Vào buổi đêm tĩnh lặng, sức chú ý tập trung, lúc này cảm thấy rất ngứa, hơn thế càng nghĩ tới càng thấy ngứa. Cũng có khi, đồ lót, tất cũng là nguyên nhân gây ngứa.

Nghiên cứu đối với hiện tượng mẩn ngứa da ở phụ nữ mang thai, phát hiện thấy có hai nguyên nhân: Thứ 1, có liên quan tới hàm lượng hormon nữ trong máu phụ nữ mang thai quá cao; Thứ 2, có liên quan tới thời gian túi mật trống rỗng kéo dài, túi mật trương phồng, sức nở giảm, nước mật lắng đọng, hàm lượng axit cholic và muối mật tăng cao. Thông thường sau khi sinh xong, mẩn ngứa tự khắc sẽ hết.

Khi xảy ra mẩn ngứa ở da, cần chú ý những điểm sau: Thứ 1, không nên gãi vào chỗ ngứa, nếu không càng ngứa thêm; Thứ 2, thường xuyên thay đồ lót, tắm rửa sạch sẽ, bảo đảm da luôn sạch sẽ, song tuyệt đối không tắm bằng xà phòng; Thứ 3, có thể bôi nước lư cam thạch hoặc 5% ~ 20% dầu đậu đen nguyên chất lên chỗ ngứa, sẽ hết ngứa. Thứ 4, Uống thuốc an thần, thuốc chống mẫn cảm theo sự hướng dẫn của bác sĩ.

16. Đau mỏi vùng lưng:

Cùng với sự phát triển của thai nhi, bụng của bà mẹ ngày một to ra, trọng tâm cơ thể ở phía trước. Để bảo đảm cơ thể cân bằng, cơ bắp ở phần trước cơ thể dãn ra, cơ bắp, dây chằng ở phần sau thu hẹp lại, đầu vai kéo về phía sau, bụng nhô lên phía trước, lâu dần dẫn tới đau mỏi vùng lưng.

Thai nhi liên tục phát triển còn chèn ép các dây thần kinh ở xương cùng của lưng, gây cảm giác đau đớn. Thai nhi phát triển còn khiến xương cùng của lưng và dây chằng các khớp khoang chậu dãn ra, khiến phụ nữ mang thai cảm thấy đau lưng.

Ngoài ra, thai nhi cần hấp thu một lượng lớn canxi, photpho từ cơ thể người mẹ để phát triển, nếu người mẹ ăn không đủ canxi, photpho thì có thể khiến xương biến chất do mất canxi, gây ra đau lưng.

Cùng với việc tuân thủ theo những hướng dẫn của bác sĩ, còn có thể nhờ người nhà giúp đỡ làm bài luyện tập sau:

(1) Nằm nghiêng, hai chân hơi gập lại.

(2) Một tay người nhà đặt lên vai của phụ nữ mang thai, tay còn lại xoa bóp từ lưng tới xương cùng của phụ nữ mang thai, động tác nhẹ nhàng, chắc chắn. Cơ thể phụ nữ mang thai phải được đảm bảo giữ nguyên trong suốt quá trình thao tác. Làm liên tục 3 lượt, sau đó đổi bên, lại thao tác từ đầu.

(3) Tay của người nhà chuyển xuống phần hông, tay còn lại xoa bóp bắt đầu từ phần xương cùng, qua mông, dọc theo chân tới tận mắt cá chân, làm liên tục 3 lượt. Sau đó lại đổi bên, làm lại từ đầu. Khi thao tác, nhớ nhẹ nhàng, không được quá mạnh.

Đi bộ và vận động nhẹ nhàng, tăng cường tập luyện cơ lưng và cơ bụng, bổ sung đầy đủ dinh dưỡng trong thời gian mang thai thì có thể phòng chống bệnh đau mỏi lưng. Ngoài ra, phụ nữ mang thai còn cần tránh cầm vật nặng, không nên để tư thế gập lưng về phía trước kéo dài, cũng không được để cơ thể quá lạnh.

Tiến hành mát xa hoặc tắm rửa thường xuyên, làm động tác giơ hai cánh tay lên, hít thở sâu cũng có thể giảm bớt đau lưng ở một mức độ nhất định. Nếu đau quá mức chịu đựng, nên tới bệnh viện khám để tìm ra nguyên nhân. Lúc cần thiết có thể uống thuốc giảm đau, đồng thời nằm trên giường nghỉ ngơi.

17. Đau cánh tay:

Khi mang thai, vào buổi sáng sớm, đặc biệt là những lúc phụ nữ mang thai kê cánh tay dưới đầu hoặc dưới gối thì hiện tượng đau cánh tay thường xảy ra, khiến họ tỉnh giấc.

Sau khi tỉnh dậy, cảm thấy hai cánh tay mỏi rã rời, có khi còn cảm thấy như kiến đang bò trên cánh tay. Đó là vì sự thay đổi cột sống lúc mang thai và hậu quả của chèn ép các dây thần kinh.

Muốn giảm đau, khi ngủ lấy gối kê cao hai cánh tay, tránh làm việc và các hoạt động phải lôi kéo bằng tay, ví như không nên vác các vật nặng, không được thõng tay trong thời gian dài.

18. Đau ngực:

xảy ra hiện tượng đau ngực khi mang thai, thường xảy ra giữa xương sườn, giống như đau thần kinh. Song lại dễ khiến người ta bứt rứt không yên, có lúc đau dưới sườn phải, có lúc lại đau hai bên cột sống.

Nguyên nhân gây ra bệnh này có thể là do cơ thể người mẹ thiếu canxi ở một mức độ nào đó, hoặc là do cơ hoành cao, gây sưng phồng ở ngực. Nhìn chung, không phải lo lắng. Bổ sung hàm lượng canxi cần thiết, hoặc uống một ít thuốc an thần, có thể giảm bớt đau ngực.

19. Chảy máu cam:

Khoang mũi là điểm trước của đường hô hấp trên, mũi được chia thành hai khoang trái và phải đối xứng nhau, mỗi bên đều có xương lá mía trên, giữa, dưới. Mặt ngoài của xương lá mía có chứa dịch nhầy huyết quản.

Do vậy, khoang mũi có thể làm ấm, làm ướt không khí vào mũi, còn có thể lọc đi bụi bẩn. Tuy nhiên, lớp màng dịch nhầy ở khoang mũi rất mỏng, thêm vào đó huyết quản dày đặc kết thành lưới, do vậy dễ dàng chảy máu ra ngoài.

Đặc biệt là phía dưới đằng trước của sụn lá mía, y học gọi đây là nơi dễ xuất huyết. Sau khi mang thai, hormon nữ của cơ thể phụ nữ biến đổi, khiến huyết quản của dịch nhầy khoang mũi to ra, liên tục ở vào trạng thái ứ máu. Do đó, chỉ hơi bị kích thích đã dễ dàng xuất huyết. Vậy nên, phụ nữ mang thai cần cẩn thận, không được tùy tiện ngoáy mũi.

Khi chảy máu cam, có thể lấy ngón trỏ và ngón cái bịt chặt hai cánh mũi, ép sát sống mũi, ấn chặt hướng vào sụn lá mía trong vài phút, làm vậy có thể ngừng chảy máu.

Khi không thể cầm được máu chảy, có thể nhét bông tiệt trùng vào lỗ mũi, sau đó giữ chặt, đồng thời lấy nước lạnh chườm lên sống mũi, làm giảm nhiệt độ, cầm máu. Nếu chảy máu quá nghiêm trọng, lại không thể cầm được thì mau chóng tới bệnh viện xử lý. Những phụ nữ mang thai thường xuyên chảy máu cam nên tìm hiểu rõ nguyên nhân, để kịp thời chữa trị.

Đánh giá bài viết này

Chức năng bình luận đã bị đóng